Cyflwyno tystiolaeth i’r comisiwn

Galw am dystiolaeth ysgrifenedig

Cefndir

Mae llymder, toriadau cyllidebol a gwendidau trefn trethi’r cynghorau lleol ar hyn o bryd yn amharu ar wasanaethau ym mhob bro.  Mae pwysau o’r fath yn peri i gynghorau gydweithio a dibynnu ar ei gilydd mwyfwy.  Mae’r fframwaith ariannol ar gyfer eu gwasanaethau wedi dyddio.  Mae cynghorau lleol Cymru yn cael eu hincwm trwy gyfuniad cymhleth o’r grantiau cyffredinol a phenodol yn ogystal â threfn drethu leol ac arni lawer o gyfyngiadau.  Mae lle i ddadlau bod atebolrwydd lleol am benderfyniadau ynglŷn â threthi a gwariant yn wannach.  Mae angen ar y wlad hon drefn ariannol a fydd yn galluogi cynghorau lleol a’u partneriaid i fynd i’r afael â’r problemau hynny.
Bydd y comisiwn yn ystyried y canlynol:

  • Cryfderau a gwendidau trefn ariannu cynghorau lleol Cymru ar hyn o bryd.
  • Amryw ffyrdd o wella’r drefn honno, gan gynnwys gwariant cyllid a chyfalaf fel ei gilydd, i gryfhau gallu’r cynghorau i’w cynnal eu hunain.
  • Newidiadau er twf economi Cymru.
  • Newidiadau fydd yn arwain at well gwasanaethau cyhoeddus yn ôl deilliannau sydd wedi’u disgrifio ym Mhapur Gwyn Llywodraeth Cymru.


Byddai’r comisiwn yn croesawu tystiolaeth ysgrifenedig gan bawb a chanddo ddiddordeb.

Ymateb galw am dystiolaeth

Dylai pob ymateb fod yn gryno (yn ddelfrydol, 2-4 ochr A4, gan atodi unrhyw wybodaeth ychwanegol).  Dim ond y cwestiynau sy’n ymwneud â’ch arbenigedd neu’ch diddordeb y dylech chi eu hateb.


Cewch chi anfon ymatebion trwy ebost at: nathan.gardner@wlga.gov.uk

Ar y llaw arall, mae modd eu hanfon trwy’r post at:

Ysgrifennydd Comisiwn Ariannol Annibynnol Llywodraeth Leol Cymru
Tŷ Llywodraeth Leol
Rhodfa Drake
Caerdydd CF10 4LG

Hoffai'r Comisiwn dderbyn ymatebion erbyn dydd Gwener 16 Hydref er y byddwn yn ystyried ymatebion a dderbyniwyd hyd at 30 Hydref

Cyhoeddi tystiolaeth

Dadansoddir y dystiolaeth i helpu’r comisiwn i ddod i gasgliad am drefn ariannu cynghorau lleol Cymru a sut y gallai fod yn well.

Cyhoeddir ymatebion ar ein gwefan ar ôl y dyddiad olaf uchod, ynghyd ag enwau’r bobl neu’r sefydliadau sydd wedi’u cyflwyno.

Os ydych chi am inni gadw’ch gwybodaeth yn gyfrinachol (heb ei chyhoeddi), nodwch hynny yn eglur wrth anfon eich ymateb.  Byddai o gymorth pe gallech chi esbonio pam rydych chi o’r farn y dylai’r wybodaeth gael ei hystyried yn gyfrinachol.  Pe bai rhywun yn cyflwyno cais am ddatgelu’r wybodaeth honno, bydden ni’n rhoi pob ystyriaeth i’ch esboniad er na allwn ni eich sicrhau y bydd modd cadw at gyfrinachedd beth bynnag fo’r amgylchiadau.  Fyddwn ni ddim yn ystyried datganiad eich sustem ebost am gyfrinachedd yn ddigonol yn hyn o beth.

Cwestiynau i’w hateb

Cwestiynau ariannol cyffredinol

Beth yw cryfderau a gwendidau trefn ariannu cynghorau lleol Cymru ar hyn o bryd?

  • Beth ddylai amcanion ariannu canolog fod?  Pa fath o drefn ddylai hwyluso hynny o ran grantiau?
  • Ydy trefniadau dyrannu grantiau yn addas i’w dibenion a pha newidiadau fyddai’n eu gwella?
  • O ad-drefnu’r cynghorau lleol, fyddai hynny’n effeithio ar y drefn ariannol?  Fyddai’r ad-drefnu yn rhoi cyfle i ddiwygio’r agwedd ariannol, hefyd?
  • Pa bwysau ychwanegol mae cymunedau gwledig a difreintiedig yn eu hachosi?
  • Oes angen newid trefn pennu ac ariannu’r gwariant cyfalaf?

Treth y cynghorau, trethi busnes a mathau eraill o incwm

Ydy treth y cynghorau yn addas i’w diben?  Pa newidiadau fyddai’n ei gwella, os o gwbl?

  • Ydy trefn y trethi busnes yn gweithio’n dda?  Pa newidiadau fyddai’n ei gwella, os o gwbl?
  • Fyddech chi o blaid caniatáu i gynghorau lleol Cymru weinyddu trethi ychwanegol?  Os felly, pa rai?
  • Ddylai fod rôl ehangach i anogaethau er twf yn nhrefn yr ariannu?
  • Allen ni ddefnyddio ffioedd a thaliadau i raddau ehangach?

Gwasanaethau

Sut mae toriadau yng ngwariant y cynghorau yn effeithio ar gynaladwyedd a safonau gwasanaethau?  Allai trefniadau ariannu gwahanol (nid adnoddau ychwanegol) wella’r sefyllfa?

  • Oes materion ynglŷn ag ariannu tai sy’n amharu ar allu’r cynghorau lleol. 
  • Os felly, allech chi awgrymu unrhyw newidiadau?

150924_Call_for_Evidence_Response_Learning_for_Leadership_Cymru

DOCX 22 KB

Download now

150929_Call_for_Evidence_Response_IFS

DOCX 35 KB

Download now

151006_Call_for_Evidence_response_SICS

DOC 35 KB

Download now

151010_Call_for_Evidence_response_Arthur_Thomas

DOCX 21 KB

Download now

151013_Call_for_Evidence_response_Gerald_Holtham

DOCX 26 KB

Download now

151016_Call_for_Evidence_response_Wrexham

DOCX 134 KB

Download now

151019_Call_for_Evidence_response_Swansea

DOCX 28 KB

Download now

151020_Call_for_Evidence_response_Cllr_Tim_Newhouse

DOCX 19 KB

Download now

151021_Call_for_Evidence_Response_NW_Fire_and_Rescue_Authority

PDF 82 KB

Download now

151022_Call_for_evidence_Response_South_Wales_Fire_and_Rescue

DOCX 33 KB

Download now

151028_Call_for_Evidence_Response_FSB_Cymru

PDF 330 KB

Download now

151028_Call_for_evidence_Response_John_Henley

DOCX 5692 KB

Download now

151029_Call_for_Evidence_Response_Arts_Council_for_Wales

PDF 514 KB

Download now

151029_Call_for_Evidence_Response_Caerphilly_CBC

DOC 36 KB

Download now

151029_Call_for_Evidence_Response_Flintshire

DOC 151 KB

Download now

151029_Call_for_Evidence_Response_Flintshire_Annex_1_MTFS_Part1

PDF 6097 KB

Download now

151029_Call_for_Evidence_Response_Flintshire_Annex_2_MTFS_Part2

PDF 3546 KB

Download now

151029_Call_for_evidence_Response_Mid_and_West_Fire

DOCX 30 KB

Download now

151030-Call-for-Evidence-Response-Bevan-Foundation

PDF 177 KB

Download now

151030-Call-for-Evidence-Response-Gwynedd

PDF 214 KB

Download now

151030_Call_for_evidence_Response_Powys_County_Council

DOCX 30 KB

Download now

151109_Call_for_evidence_response_Dr_DavidComerford_Land_property_tax_opportunity

PDF 498 KB

Download now

151112_Call_for_Evidence_Response_North_Wales_Economic_Ambition_Board

DOC 271 KB

Download now